Mittwoch, 13. Oktober 2021

Xi Jinping en Ezra Pound


Xi Jinping & Ezra Pound

Bron: https://www.lintellettualedissidente.it/controcultura/letteratura/pound-cina-xi-jinping/

Pound leerde ons, gedurende een eeuw, alles wat we moeten weten over China. We namen hem niet serieus en zijn boeken over Confucius, het ideogram en de Chinese cultuur zijn nu onverkrijgbaar

Eugenio Montale hield zich ook bezig met China. Hij deed het, naar het schijnt, afwezig, uit redactionele plicht; het was 1963, hij schreef de inleiding tot de Liriche cinesi onder redactie van Giorgia Valensin voor de Nuova Universale Einaudi. In dit geval, op zijn gemak tussen draken, taoïsten en schermen, is Montale's blik niet die van een dichter - dus van een visionair -; hij beperkt zich tot het borduren tussen poëtica: "Limpid as they are, [these poems] escape the new metre that the Christian age has given to the Western world, and perhaps not only to this one. Het is niet alleen dat zij de vermenselijking van tijd en natuur en de vergoddelijking van de vrouw missen, die typisch zijn voor de Europese lyrische poëzie; het is veeleer zo dat hier, evenals in het wonder van de Egyptische beeldhouwkunst en, in mindere mate, in dat van de Griekse kunst, de mens en de kunst naar de natuur neigden, natuur waren; terwijl hier, en gedurende vele eeuwen, de natuur en de kunst naar de mens neigden, mens zijn geworden". Alles mooi, kristalhelder, los van het leven, van de geschiedenis, alsof de poëzie buitenmenselijk was, in een schrijn, iets voor uitgestorven dichters: in de Volksrepubliek China stonden we intussen op de drempel van de Grote Proletarische Culturele Revolutie. Het was verwoestend.

En toch, naast Montale, die een paar jaar eerder naar Italië was teruggekeerd, was Ezra Pound. Vergeleken met bijna alle intellectuelen en dichters van zijn tijd, had Pound een obsessie voor China. Natuurlijk was het een obsessie, aanvankelijk vooral formeel: Pound was als dichter geboren, in wezen, met Cathay (1915), een revolutionaire kruising van klassieke Chinese poëzie, die hij een paar jaar eerder had ontdekt, samen met William B. Yeats, toen hij handelde in Aziatische literaire ruïnes.

    Met de dooi, breken de wateren het ijs
    in het centrum van Shoku, trotse stad.

    Het lot van de mensen is al bezegeld
    Het heeft geen zin waarzeggers te raadplegen.


Pound zet zijn onderzoek voort door Ernest Fenollosa te bestuderen, een vooraanstaand sinoloog en - een niet onbelangrijke uitmuntendheid - hoogleraar economisch beleid aan de Keizerlijke Universiteit van Tokio: L'ideogramma cinese come mezzo di poesia (Scheiwiller 1960; 1987) wordt door 'Ez' behandeld als een esthetisch traktaat (de leer van het Imagisme komt er op zijn minst uit voort: ideogrammatische snelheid van beeld/zin/sensatie). De Chinese geschiedenis, cultuur en poëzie komen overal in de Cantos tot uiting, met name in de afdeling "Rock-Drill"; toen de partizanen hem op 3 mei 1945 naar Sant'Ambrogio brachten, "stak de dichter de bundel van Confucius die hij aan het vertalen was in zijn zak en volgde hen": het zou zijn enige lectuur zijn in de afschuwelijke Pisaanse kooi, de enige troost in de afschuwelijke jaren van gevangenschap, bijna de inspiratie van een discipline, het uittreksel. In datzelfde jaar had Pound een tekst van Confucius gepubliceerd, L'asse che non vacilla (De As die niet wankelt), bij de Edizioni Popolari in Venetië, "die onmiddellijk na de bevrijding bijna geheel in brand werd gestoken omdat men vermoedde dat het propaganda was ten gunste van de 'As' Berlijn-Rome-Tokio". In een Postscriptum bij Guide to Kulchur adviseert Pound om "als sextant", d.w.z. als elementaire, afdoende oriëntatie, Homerus, "de Griekse tragici", de Goddelijke Komedie te gebruiken; maar eerst en vooral moet men "Confucius en Mencius" lezen, want "zij bevatten de oplossingen voor alle problemen van gedrag die zich kunnen voordoen".


Vandaag - ik bedoel, sinds een paar jaar geleden - wanneer China beangstigend is, wanneer Xi Jinping de draak lijkt te zijn die in staat is de Europese draken te vernietigen en in het gezicht van de VS te gapen, is het goed eraan te herinneren dat de dichter ons al meer dan een eeuw opdraagt naar het Oosten te kijken; dat Pound ons al meer dan een eeuw de weg wijst: kijk naar China, bestudeer zijn heilige teksten, vertaal Confucius, de steunpilaar van de Chinese ethiek en politiek. Wat kon hem dat schelen? De paradigmatische versmelting tussen het bestuur van zichzelf en het bestuur van een Staat, van een volk; de opvatting van ritueel en traditie; de poëzie als zuivere daad, een gebaar dat de Aarde met de Hemel verzoent; de aristocratische - zelfs meedogenloze - houding in het streven naar harmonie; de ren, de "menselijke kwaliteit", het "gevoel van menselijkheid".

    "De ware man zoekt alles in zichzelf, de kleingeestige man zoekt alles bij een ander".

    "De sluwe man erkent de decreten van de hemel niet, is onbeschaamd tegenover de groten en veracht de woorden van de wijzen".

    "Geen woorden kennen betekent niet de vloeistof bezitten die nodig is om mensen te kennen".


Dit zijn enkele fragmenten uit de Analecta, verzameld door Pound in 1951 en vertaald door Scheiwiller - bewerkt door zijn dochter, Mary de Rachewiltz - in 1995: een buitengewoon compendium om China nu meer dan toen te begrijpen. In The Classic Anthology defined by Confucius (Harvard University Press, 1954), daarentegen, werkte Pound door het immense repertoire van klassieke gedichten, gecanoniseerd door Confucius. Het boek werd uitgegeven als L'antologia classica cinese (De Klassieke Chinese Bloemlezing), natuurlijk, door Scheiwiller; het werd geredigeerd door Carlo Scarfoglio, voormalig redacteur van "La Nazione" en "Il Mattino", zoon van Matilde Serao, auteur, in dat verband, onder andere, van een nogal gepassioneerde Apologia del traduttore:

    "Een twintigtal Oden heb ik een aantal jaren geleden vertaald, toen ik samen met Mary, de dochter van de dichter, alle pogingen die men zich had voorgesteld om een sfeer van betere rechtvaardigheid te scheppen rond de dichter, slachtoffer van beschuldigingen waarvan de valsheid niet meer bewezen hoeft te worden, zag mislukken, Ik stelde voor tenminste te proberen hem te troosten in zijn gevangenschap, door enkele van de Odes te vertalen, door te proberen ze in een of ander tijdschrift te publiceren en hem er vervolgens uittreksels van toe te zenden, zodat hij van de buitenwereld het bewijs zou ontvangen dat hij nog steeds geliefd was en bewonderd werd om zijn mooiste en zuiverste humanistische werk".


Hij begreep zelfs, Pound, dat ethische praktijken dwingend kunnen zijn: dat men doodt met een glimlach, voor het grotere goed. Hij begreep alles, in feite. Natuurlijk verdwenen deze boeken, net als Pound's studies over de Chinese cultuur, uit de uitgeverswereld.

En toch publiceerde Feltrinelli in 1974, kort na de dood van 'Ez', een studie van Girolamo Mancuso - vertaler van o.a. Tagore en All the Poems of Mao Tse Tung - over Pound en China, bedoeld om 'Pound's weg naar China te ontleden... maar ook een rigoureuze reconstructie van de ideologische route die van Confucius naar Mussolini leidt'. Ook dit is verdwenen. Er rest ons dus niets anders dan wat aan te rommelen, te speculeren over Xi, de "Chinese reus" en de bla bla die geïrriteerd is door het nieuws; wij blijven het "actualisme" in stand houden ten aanzien van een land dat denkt in termen van wereldlijke plannen, op de houwitser van millennia.  

    "Als onze universiteiten ook maar iets waard waren, hadden ze wel iets gedaan... Er zijn miljoenen uitgegeven om het onderwijs te versimpelen. Er is geen enkele reden, behalve woeker en letterhaat, om op zijn minst een paar honderd gedichten en de Ta Hio van een tweetalige uitgave te beroven... De schande van het huidige monetaire systeem houdt niet op bij de slechte voeding van de massa's; zij strekt zich uit tot in de verste uithoeken van het intellectuele leven, zelfs daar waar de lafaards zich veilig voelen, ook al menen mannen met weinig vitaliteit dat men niet sterft van verveling. De toestand van de Chinese studies in het Westen is erbarmelijk smerig ... de Engelse en Amerikaanse professoren zijn mollen". Zo schreef Pound, vele jaren geleden. Wij verkozen, nogmaals, de ziener, de dichter niet te geloven.

Keine Kommentare:

Kommentar veröffentlichen